Degustacja Wina
Degustowanie win wymaga zarówno techniki, jak i doświadczenia. Im częściej praktykujemy degustację, tym lepsi stajemy się w ocenie wina. Celem degustacji jest odkrywanie jak największej ilości cech wina, które próbujemy oraz umiejętność ich opisania. Aby najlepiej skorzystać z tego doświadczenia, proponujemy, aby stworzyli Państwo jak najbardziej przyjazną degustacji atmosferę. Kilku przyjaciół, wygodne krzesła, ciepłe oświetlenie i smaczna kolacja to elementy zdecydowania sprzyjające kosztowaniu wina.
Dobrze jest pamiętać o tym, że w przypadku degustacji win nie ma ‘jedynych właściwych’ odpowiedzi czy poprawnych ocen. Praktykowanie degustacji wiąże się z nieustannym procesem nauki. Zauważycie Państwo, że jak tylko zaczniecie odkrywać zalety win z tak zwanej ‘górnej półki’, trudno będzie powrócić do trunków mniej znamienitych, które w przeszłości w pełni zadowalały Wasze upodobania smakowe. Im wyższej klasy win próbujemy, tym nasze kubki smakowe stają się bardziej wymagające.
Ocena wizualna

Jest to pierwszy krok w smakowaniu win. Kieliszek należy napełnić do jednej trzeciej jego objętości (nigdy nie nalewamy więcej niż połowę kieliszka) tak, aby móc nim poruszać bez wylewania wina. Podnieś kieliszek trzymając za nóżkę i trzymaj pod kątem 45° naprzeciwko białej powierzchni. Obserwuj przez kilka sekund wino na brzegach i w centrum kieliszka, zwracając szczególną uwagę na kolor, jego natężenie oraz klarowność napoju. Każdy z tych aspektów wymaga innej techniki przyglądania się.
Właściwa barwa wina jest najlepiej widoczna, kiedy pochylimy kieliszek i będziemy obserwować jego brzegi. Najlepiej skoncentrować się na obserwacji różnicy barw pomiędzy najgłębszą częścią kieliszka i bliżej krawędzi.
Aby docenić intensywność koloru najlepiej ustawić kieliszek pionowo i przyglądać się mu z góry. Najefektywniejszą metodą oceny klarowności, czyli sprawdzenia czy wino ma czystą barwę i połysk, czy też jest mętne, jest ustawienie kieliszka a w ten sposób, aby promienie świetlne przebiegały przez napój.
Każdy z tych trzech elementów uwidacznia różne aspekty charakteru i jakości wina.
Czego powinniśmy się spodziewać?
• Wino czerwone
Młode wina czerwone mają intensywną purpurową lub rubinową barwę. Powinny być one także klarowne, gdyż osad powstaje dopiero w rezultacie długiego przechowywania wina.
Kolor dojrzałych win czerwonych (starszych niż 10 lat) traci swą intensywność i dlatego będzie zbliżony raczej do jasnego brązu lub ‘opalanej’ czerwieni (ang. tawny). Ponieważ wina produkowane w celu dłuższego przechowywania nie są filtrowane przed przelaniem do butelek, możliwe, że będą zawierały osad. W tej sytuacji najlepiej przeprowadzić dekantację.
• Wina białe
W przypadku win białych wraz z dojrzewaniem wina jego kolor staje się intensywniejszy. Charakterystyczna dla młodych win białych jasnozłota barwa nabiera z wiekiem odcieni ciemniejszych i bardziej intensywnych. Zarówno młode, jak i starsze wina białe nie powinny mieć żadnego osadu gdyż przechodzą one procesy filtracji przed rozlaniem do butelek.
Z koloru wina można wiele wywnioskować na temat jego innych cech:
• Rodzaj szczepu. Każdy szczep winogron posiada swoją charakterystyczną barwę. Posiadając odrobinę doświadczenia będziemy w stanie odróżnić wino wyprodukowane z poszczególnych szczepów obserwując jego kolor. Jako ćwiczenie warto porównać ze sobą kieliszek Syrah, Cabernet Sauvignon i Pinot Noir, najlepiej pochodzących z tego samego regionu i rocznika. Łatwo dostrzeżemy paletę różnych rodzajów czerwieni, od intensywnej i ciemnej Syrah, do rubinowego Cabernet i kończąc na ciemnej wiśni charakterystycznej dla Pinot Noir.
• Technika winifikacji. Kolor soku z winogron, który uzyskuje się ze zmiażdżonych gron jest taki sam dla szczepów winorośli czerwonych i białych. Wino nabiera charakterystycznej dla siebie barwy dopiero po zetknięciu się moszczu ze skórkami winogron. Wina białe są filtrowane zaraz po zmiażdżeniu winogron i dlatego kontakt ze skórkami i barwnikiem nie wpływa na ich kolor.
• Czas leżakowania w butelce. Proces dojrzewania wina w butelkach także oddziałuje na kolor wina. Szkło butelek jest zazwyczaj zielone lub brązowe tak, aby zabezpieczyć znajdujący się w nich trunek przed nadmiernym światłem. Promienie ultrafioletowe (słońce, lampy, światło fluoroscencyjne) niszczą wino poprzez negatywny wpływ na jego zapach, smak oraz strukturę.
• Warunki uprawy w winnicy. Ciepłe lata i suche jesienie powodują, że winogrona są dojrzałe i mają ciemniejszy kolor od tych, które dojrzewały w warunkach chłodnego lata i deszczowej pogody w czasie zbiorów. Jedynym sposobem dostrzeżenia różnicy warunków panujących w czasie dojrzewania winorośli jest porównanie tego samego wina pochodzącego z roczników o różnych warunkach pogodowych.
Zapach

Kolejnym krokiem degustacji jest ocena zapachu wina, która pozwoli na identyfikację ukrytych w nim różnorodnych aromatów. Zapach wina jest określany jako ‘bukiet’. Każdy szczep ma swój specyficzny zapach, ale zmienia się w zależności od wysokości uprawy, a także innych warunków, w których wytwarzane jest wino.
Istotnym elementem w analizie węchowej jest dotlenianie, czyli mieszanie wina w kieliszku. Czynność ta wyzwala estry, związki eteryczne i aldehydy, które łącząc się - z tlenem - dają bukiet wina. Aby uwolnić aromaty wina najlepiej delikatnie zakręcić napełnionym kieliszkiem. Przedtem radzimy jednak spróbować docenić zapach wina nalanego do stojącego kieliszka. Dopiero wtedy po poruszeniu kieliszkiem będziemy w stanie wyczuć różnicę zapachów uwalnianych przez wino w tych dwóch odmiennych stanach. Przy poruszaniu kieliszkiem najbezpieczniej jest postawić go na stole, a następnie kręcić nim trzymając za nóżkę i nie odrywając od powierzchni. Osoby praworęczne będą najczęściej poruszać kieliszkiem w stronę przeciwną do ruchu wskazówek zegara, a osoby leworęczne w kierunku odwrotnym. Kieliszkiem należy poruszać aż do momentu, gdy wino zacznie ‘tańczyć’ i sięgać niemalże jego brzegów. Wtedy zatrzymaj ruch. Prześwitująca kompozycja widoczna po bokach kieliszka zwana jest ‘łzami’.
Wciągnij mocno aromat wydobywający się z kieliszka wina i postaraj się rozróżnić jego poszczególne nuty. Należy pamiętać, że pierwsze wrażenie będzie zawsze najsilniejsze, gdyż potem nasz zmysł węchu stopniowo traci wrażliwość. Im wężej zakończony kieliszek, tym bardziej skoncentrowane będą aromaty wina. Podobnie jak w przypadku analizowania koloru, praktykując ćwiczenie zmysłu węchu nauczymy się, w jaki sposób maksymalizować odczucia zapachowe i jak odróżniać poszczególne tony aromatu wina.
Analiza aromatu powinna się koncentrować na trzech podstawowych aspektach:
• Wrażenie ogólne. Czy wino pachnie przyjemnie, czysto i czy nie ma w nim wyczuwalnych elementów pleśni, korka lub octu?
• Intensywność. Czy aromat wina jest głęboki i intensywny, czy też słabo wyczuwalny.
• Charakter. Umiejętność opisu charakteru wina wymaga systematycznej praktyki. Wino posiada zdecydowanie więcej zapachów niż winogrona, z których zostało wytworzone. Istnieją dziesiątki różnych tonów zapachowych wyczuwalnych w winie o tych samych molekułach co samodzielnie istniejące zapachy. Możliwe do wyczucia nuty zapachowe to np. porzeczka, czekolada, róża, wiśnia, morele, dąb, orzechy, fiołki, lychees, miód, wanilia i wiele innych. Spróbujcie zapamiętać zapach win, które Wam smakują, a następnie porównać je z zapachem wina z tego samego szczepu, ale rosnącego w innym regionie lub też innej jakości wina z niego wytworzonego (np. Varietal Cabernet Sauvignon z Chile z Reserva Cabernet Sauvignon z Chile).
Zapach wina zależy od wielu czynników:
• Technika produkcji ma znaczny wpływ na walory zapachowe wina. Zazwyczaj producenci dodają do moszczu specjalnie wyhodowane kultury drożdży, dobrane do rodzaju winogron, zawartości naturalnych cukrów i do stylu wina, jaki zamierzają stworzyć. Jeżeli fermentacja jest przeprowadzana w chłodnej temperaturze, aromaty wina będą bardziej owocowe, a jeżeli w cieplejszej, wino będzie miało więcej nut korzennych.
• Przechowywanie w beczkach dębowych zmienia początkowy aromat wina. Jeżeli beczka jest starsza (czyli używana więcej niż dwa razy), leżakowanie będzie miało niewielki wpływ na smak i aromat wina. Jednakże, jeżeli do przechowywania producent użyje beczek nowych, trunek w nich leżakujący nabierze nut wanilii, dymu, tostów, kawy i czekolady. Charakter tej kompozycji będzie zależał od rodzaju dębu użytego do wyrobu beczek. Zazwyczaj jest to dąb francuski lub amerykański.
• Czas przechowywania w butelce jest jeszcze jednym ważnym elementem wpływającym na zapach wina. Aromaty owocowe będą charakterystyczne dla win młodych, podczas gdy leżakowanie win powoduje, że ich zapach nabiera nut tytoniowych, grzybów oraz przypraw korzennych.
Smak

Umiejętność rozpoznawania smaku wina, zwanego w języku angielskim ‘palate’, chociaż może wydawać się sprawą trywialną, wymaga odpowiedniej techniki. Różnica pomiędzy piciem wina a jego degustowaniem może być porównana do różnicy pomiędzy usłyszeniem czegoś mimo woli, a uważnym słuchaniem rozmówcy.
Aby w pełni docenić smak wina, weź na dłuższą chwilę łyk wina w usta. Następnie lekko je otwórz, tak, aby wino zetknęło się z powietrzem. Proces ten przyśpieszy odparowywanie i dlatego aromaty zawarte w winie będą bardziej intensywne. Poruszaj winem w ustach tak, aby każda część podniebienia, odpowiedzialna za rozpoznawanie różnych aspektów smakowych, zetknęła się z trunkiem. Na przykład, taniny są wyczuwalne po wewnętrznej stronie policzków, podczas gdy lekko palący alkohol w tylnej części gardła.

Smak wina w ustach pozostały po wypiciu wina nazywany jest ‘posmakiem’. Wydychaj powietrze powoli i delikatnie zarówno przez usta jak i nos. Im lepsze wino, tym przyjemniejszy i dłuższy będzie jego posmak.
Chociaż większość cech wina popularnie zaliczanych do jego smaku w rzeczywistości określa walory zapachowe, istnieje kilka elementów, które można ocenić w samym smaku wina:
• Kwasowość jest nieodłączną cechą gron winorośli i nadaje właściwy balans trunkowi z nich wyprodukowanemu. Zbyt wysoka kwasowość powoduje, że wino jest cierpkie, a zbyt niska upraszcza smak wina. Jedną z technik redukcji poziomu kwasowości jest proces zwany fermentacją malolaktyczną, przeprowadzaną po zakończeniu fermentacji alkoholowej, podczas której wino poddane jest oddziaływaniu bakterii. Jest to technika popularnie stosowana w przypadku win czerwonych, a także niektórych win białych. Powoduje ona zamianę ostrego kwasu jabłkowego na łagodniejszy kwas mlekowy sprawiając, że wino jest delikatniejsze.
• Słodycz wina jest odczuwalna na końcówce języka. Jej poziom zawiera się w granicach wyznaczonych przez wina określane jako słodkie i wina wytrawne. Poziom słodyczy wina w dużej mierze zależy od typu winorośli, regionu produkcji wina, a także technik winifikacji. Niektóre gatunki winogron charakteryzuje wyższy poziom cukru, co tłumaczy wyższy poziom zawartości alkoholu w winie z nich wyprodukowanym, a także utrzymujący się słodki smak już po fermentacji (np. w przypadku wina Tokaj). Wino wytwarzane z winogron rosnących w słonecznych regionach będzie miało wyższą zawartość cukru. Dlatego tez australijskie Shiraz charakteryzuje się wyższym poziomem cukru niż wino francuskie wyprodukowane z tego samego szczepu. Techniki winifikacji, takie jak szaptalizacja, stosowana głównie przez europejskich producentów win, prowadzą do podwyższenia końcowej zawartości alkoholu i w rezultacie zmiany charakterystyki wina poprzez transformację wina wytrawnego w pół-wytrawne.
• Taniny (garbniki) to naturalny składnik wina pochodzący ze skórki winogron, a także z drewna beczek, w których wino jest przechowywane. Taniny są odczuwalne jako bardzo delikatne odrętwienie wewnętrznych ścianek jamy ustnej i języka, oraz odczucie ściągania i wysuszenia na zębach, dziąsłach oraz języku. Przechowywanie wina w beczkach dębowych oraz dojrzewanie w butelkach łagodzi ostrość tanin gdyż z czasem garbniki wytrącają się. Są one także doskonałym środkiem konserwującym i dlatego wina o wyższej zawartości tanin mogą być dłużej przechowywane.
• Budowa (‘body’) jest oceną ciężkości wina w ustach. Wina z Nowego Świata, takie jak chilijskie Cabernet Sauvignon lub australijskie Shiraz są dobrym przykładem win o pełnej budowie - ‘full-body’, podczas gdy Chianti lub Pinot Noir reprezentują wina lżejsze, tzw. ‘medium-body’. Wina białe, które dojrzewały w beczkach dębowych także należą do tej ostatniej grupy, ale większość win białych kwalifikuje się do kategorii win lekkich.
• Owocowy charakter wina określa intensywność nut owocowych w jego ogólnym smaku. Wina wyższej klasy często będą miały bardziej intensywniejszy owocowy charakter.
• Poziom alkoholu. Wina stołowe posiadają zazwyczaj 7% do 14% poziomu alkoholu. Wina z krajów takich jak Argentyna lub Chile charakteryzuje nieznacznie wyższa przeciętna zawartość alkoholu, od 12.5% do 14.5%. Wina o wyższym poziomie alkoholu mają bogatszą i pełniejszą budowę.
Po ocenie powyższych aspektów będziecie Państwo gotowi do wystawienia ogólnej oceny trunku. Dobrze jest wziąć pod uwagę dwa główne punkty:
• Jakość. Ocena jakości ma za zadanie doprowadzić do uznania czy wino jest wysokiej klasy reprezentantem swojego rodzaju, czy też tylko przeciętnym jego przykładem. Aby odpowiedzieć na tak postawione pytanie należy oczywiście zdobyć wiedzę na temat charakterystyki danego rodzaju winorośli, które spożywane wino reprezentuje. Oznacza to konieczność kilku lat aktywnej nauki, uczestnictwa w kursach nt. wiedzy o winie oraz prezentacjach win, a także zapoznania się z literaturą przedmiotu.
• Dojrzałość. Ocena dojrzałości wina pozwala stwierdzić czy wino zostało otwarte w optymalnym dla niego momencie. Może się zdarzyć, że moment otwarcia wina był zbyt wczesny. Intensywne garbniki w wysokiej jakości winie zazwyczaj sugerują, iż w celu osiągnięcia swych najlepszych walorów smakowych powinno ono pozostać w butelce jeszcze przez kilka lat. Najlepszym sposobem na sprawdzenie, kiedy wino osiągnie swoją optymalną jakość jest zakupienie kilku butelek wina tego samego rodzaju i otwieranie każdej z nich mniej więcej co pół roku. W ten sposób szanse na wychwycenie najwłaściwszego momentu do otwarcia wina będą maksymalne.
Ocena Końcowa

Degustację należy zakończyć przez ponowne powąchanie pustego kieliszka (tzw. trzeci nos). Często dopiero wówczas ujawniają się najbardziej złożone i wykwintne aromaty. Jest to także chwila, która pozwala na uporządkowanie wszystkich wrażeń i dokonanie ostatecznej oceny wina.

Po ukończeniu wszystkich etapów degustacji i odkryciu najważniejszych cech wina, mogą Państwo oddać się w pełni przyjemności delektowania się tym wspaniałym trunkiem. Najlepiej, jeżeli towarzyszy tej czynności wyśmienita kolacja i miłe towarzystwo.

Jak czytać etykiety
Nasz pierwszy kontakt z winem odbywa się poprzez etykietę na jego butelce. Na etykiecie wina możemy znaleźć wszystkie podstawowe informacje o produkcie: nazwę producenta, pochodzenie, rok produkcji, a czasami także szczep, z którego wino zostało wytworzone. Z etykiety możemy też uzyskać wiele informacji na temat samego smaku wina. Dlatego też przeczytanie tego, co jest napisane na butelce daje nam możliwość rozpoczęcia degustacji jeszcze przed jej otwarciem.
Etykieta odgrywa bardzo ważną rolę przy podejmowaniu decyzji o kupnie wina. Ile razy każdemu z nas zdarzyło się nabyć konkretne wino tylko dlatego, że podobała nam się jego etykieta? W takim postępowaniu nie ma nic niewłaściwego, ale należy mieć na uwadze, że ładna etykieta nie zawsze gwarantuje wysoką jakość samego trunku.
Generalnie można przyjąć zasadę, że dobre wina posiadają gustowne etykiety. Producenci, którzy poświęcają swój czas i wysiłek na stworzenie wysokiej klasy wina, zadbają także o jego właściwą prezentację. Zasada ta jednakże nie działa w przeciwnym kierunku. Pięknie zaprojektowana etykieta może skrywać marne wino. Dlatego też umiejętność ‘rozkodowania’ informacji na butelce może okazać się kluczem do odkrycia wspaniałego wina, a także uchronić nas przed rozczarowaniem po otwarciu butelki. Poniżej wymieniliśmy kilka kluczowych elementów etykiet na winach, na które warto zwrócić uwagę.
Istnieją trzy rodzaje etykiet:
• Bazujące na rodzaju szczepu. Zgodnie z tym systemem wina są nazywane według rodzaju szczepu winorośli, z którego zostały wytworzone. System ten został upowszechniony przez producentów kalifornijskich, ale przejęła go także większość winnic z ‘Nowego Świata’. Przykładem takich etykiet są nazwy win: Cabernet Sauvignon, Syrah, Viognier, Chardonnay, etc.


• Oparte na terroir. Jest to najpopularniejszy system nadawania etykiet, stosowany powszechnie w Europie. Terroir jest zdefiniowane jako kombinacja elementów fizycznych, które odróżniają jedną winnicę lub konkretny region od innych: typ gleby, mikroklimat etc. Wina mogą być wytwarzane z jednego rodzaju winorośli (np. wina Pinot Noir z Burgundii), ale zazwyczaj powstają w wyniku mieszanki szczepów, której skład może się zmieniać w zależności od roku (np. mieszanka szczepów Bordeaux składająca się z Cabernet Sauvignon, Merlot i Cabernet Franc). W przypadku tego systemu, kluczową informacją na etykiecie jest nazwa producenta oraz regionu (np. Pomerol, Chateau Petrus).
• Abstrakcyjne. Powyżej wymienione systemy nadawania etykiet (oparte na szczepach lub terroir) są często szczegółowo uregulowane w lokalnych przepisach odnoszących się do produkcji win. Nadanie etykiety jest możliwe, jeżeli wytwarzane trunki posiadają określoną kompozycję szczepów winorośli, a także pod warunkiem, że zostały wyprodukowane przy użyciu ściśle zdefiniowanych technik winifikacji. Niektórzy producenci uważają, że takie systemy stanowią nadmierną regulację przemysłu winiarskiego i nadają swoim winom zupełnie abstrakcyjne nazwy i etykiety. Na przykład w Toskanii producenci chcący produkować wina nowoczesne zarzucili nazwę Chianti bazującą na terroir i nazywają swe produkty ‘vino da tavola’ (wino stołowe).
Niezależnie od tego, jaki przyjmiemy system nadawania etykiet, istnieje szereg elementów wspólnych dla niemalże każdej etykiety wina, przy czym obecność wielu z nich jest wymagana przez prawo.
• Nazwa producenta.Każdy producent wina stara się, aby utrzymać jednolity standard win, które wytwarza. Dlatego nazwa winnicy jest prawdopodobnie najbardziej wiarygodnym wskaźnikiem jakości i stylu wina. Warto więc pamiętać nazwy producentów win, które spróbujemy i które nam smakują.
• Rocznik.Kolejnym elementem wspólnym dla wszystkich systemów etykiet jest podawanie roku produkcji wina. Warto pamiętać, że zbiory winogron na półkuli Południowej (w Argentynie, Australii, Chile, Nowej Zelandii oraz w RPA) przypadają na przełom marca i kwietnia. W winnicach półkuli Północnej zbiór winogron odbywa się we wrześniu i październiku. Dlatego też Cabernet Sauvignon z 2003 roku wyprodukowane w Chile będzie pół roku starsze niż jego europejski odpowiednik. Dzięki specyficznym warunkom klimatycznym jakość win produkowanych w Argentynie lub Chile podlega mniejszym fluktuacjom niż w Europie. Jeżeli w winnicach europejskich na każde 10 zbiorów przypadają 3 zbiory dobre i 7 przeciętnych, to relacja ta będzie odwrotna w winnicach po obu stronach Andów. Dlatego też rocznik win z Południowej Ameryki nie jest aż tak ważny jak win wyprodukowanych w Europie.
Wiek wina wiele mówi o jego aktualnym stylu. Powinno się pamiętać, że wbrew powszechnym opiniom, większość win (zarówno białych jak i czerwonych) jest produkowanych do konsumpcji w przeciągu 3-4 lat od daty produkcji. W tym okresie osiągają one swą najwyższą jakość. Dlatego też powinniśmy wykazać dozę ostrożności kupując wino starsze, jeżeli nie jesteśmy pewni czy zostało ono wyprodukowane w celu przechowywania. Ta sama logika obowiązuje przy przechowywaniu win (patrz własna piwnica) z nadzieją, że ich jakość będzie stopniowo wzrastać. Zdarza się, że moment ich optymalnej jakości pozostanie niezauważony. Dlatego też warto zapytać się dostawcy wina o optymalny czas jego konsumpcji i możliwości przechowywania.
• Region. Nazwa regionu, w którym uprawiana jest winorośl pojawia się na prawie każdej etykiecie. Jednakże etykiety w systemie opartym na terroir będą zawierały obszerniejszą informację na temat miejsca, w którym wino zostało wyprodukowane. Na przykład butelka wina Bordeaux, będzie zawierać informacje nie tylko o samym regionie (Bordeaux), ale także szczegółowe dane o terroir. Pozwoli to konsumentowi na zapoznanie się z regionem (apelacją), dzięki czemu będzie w stanie odróżnić, na którym brzegu rzeki lub stoku wzgórza rosną winnice, z których wino powstało. Dla odmiany, na etykietach opartych na szczepie winorośli informacje o apelacji będą dużo ogólniejsze. Na przykład na butelce chilijskiego Cabernet Sauvignon będzie widniała nazwa doliny, w której uprawiana jest winorośl (Maipo), a na argentyńskim Malbec podana zostanie nazwa prowincji (Mendoza) lub w najlepszym przypadku lokalizacja winnicy na jej obszarze (Lujan de Cuyo). Wina z abstrakcyjnymi etykietami raczej nie będą posiadały na butelkach informacji o lokalizacji winnicy, gdyż w mniemaniu tych producentów nie odgrywa ona większej roli.
• Denominacion de Origen (D.O.)/Appellation D’Origine Controlee (AOC). Niektóre regiony nałożyły specjalne wymagania na producentów win, które muszą być spełnione, aby wino uzyskało tak zwaną kwalifikację D.O. (Np. D.O. Ribera del Duero lub D.O. Maipo Valley). Kwalifikacja poświadcza wiele cech wina. Przyznanie kwalifikacji oznacza stosowanie odpowiednich praktyk winiarskich, technik winifikacji, maksymalnych zbiorów z hektara, minimalnej zawartości alkoholu, okresu zbioru etc. Standardy te mają na celu utrzymanie jednolitego systemu kontroli wśród producentów w danym regionie. Dlatego też zrozumiałe jest, że wino D.O lub AOC będzie miało zazwyczaj wyższą cenę niż zwykłe wino domowe.
• Zawartość Alkoholu. Wskazuje na ilość czystego alkoholu zawartego w winie. Jest wyrażona jako wartość procentowa. Dlatego też, jeżeli etykieta wskazuje, że wino posiada 13% alkoholu, to oznacza to, że na 100 centymetrów sześciennych trunku przypada 13 centymetrów sześciennych alkoholu lub też, że posiada ono 130 centymetrów sześciennych alkoholu w 1000 centymetrów sześciennych wina. Wina o wyższej zawartości alkoholu zazwyczaj będą należeć do win określanych jako wina o wysokiej koncentracji (full body). Zawartość alkoholu zależy od ilości cukru obecnego w winogronach w trakcie procesu fermentacji (patrz produkcja wina). Poziom cukru w winie zależy z kolei od nasłonecznienia winnicy. Dlatego też wina wytwarzane w regionach o dużej ilości słońca (Południowa Ameryka, RPA etc.) będą zazwyczaj posiadały wyższą zawartość alkoholu niż wina francuskie czy niemieckie. Wina o wyższym poziomie alkoholu będą też winami o silniejszej strukturze niż wina o mniejszej zawartości alkoholu.
• Rodzaj szczepu. Większość win produkowanych w ‘Nowym Świecie’ posiada na etykiecie informację na temat szczepu winorośli, z którego zostały wyprodukowane. Regulacje prawne określają minimalną zawartość wina wyprodukowanego z danego szczepu winorośli, która pozwala na nadanie całej butelce wina jego nazwy. Na przykład w Argentynie nazwa wina varietal Cabernet Sauvignon, Merlot etc. oznacza, że butelka zawiera co najmniej 85% wina z tego właśnie szczepu, którego nazwy używa. Jeżeli wino zostało wyprodukowane z mieszanki dwóch szczepów, generalną zasadą jest podawanie szczepu o większym udziale jako pierwszego. Dlatego też mieszanka Cabernet Sauvignon – Syrah, w której Cabernet posiada 75% udziału, a Syrah 25%, będzie zawsze nazywana Cabernet Sauvignon – Syrah, a nie odwrotnie.
• Objętość.Wskazuje ile dokładnie wina znajduje się w butelce. Zazwyczaj wino sprzedawane jest w butelkach o pojemności 750 ml (0.75 l). Jednakże istnieją także inne popularne butelki, takie jak Magnum (1.5 l) lub 0.5 l. zazwyczaj używane dla win z późnego zbioru. (zobacz też butelki w Glosariuszu).
• Cukier osadowy.Podczas procesu fermentacji naturalny cukier z winogron zamienia się w alkohol. Jednakże czasami producenci starają się zachować wyższy poziom cukru w winie i wtedy dodają do moszczu dwutlenek siarki lub alkohol, co zatrzymuje fermentację. Tym samym pewna ilość cukru (01% do 02%) pozostaje w winie i dlatego staje się ono słodsze. Wina wytrawne posiadają znikomą zawartość cukru osadowego a pół-słodkie około 1%-3%. Tak zwane wina z późnego zbioru mogą posiadać do 30% zawartości cukru. Jeżeli mówimy o jakości wina, wysokiej klasy wina będą zawsze winami wytrawnymi. Najczęstszą motywacją do pozostawienia cukru w winie (aby powstało wino pół-słodkie) jest chęć zakrycia jakichś jego wad, bo wino słodkie, podobnie jak słodka herbata jest łatwiejsze do picia. Do wyjątków należą tzw. wina wzmacniane (fortified wines – patrz Glosariusz) , takie jak Port, Sherry oraz wina deserowe np. z późnego zbioru. Te ostatnie są dużo wyższej jakości niż popularne wina znane jako pół-słodkie lub pół-wytrawne.
Etykieta z tyłu butelki:
Warto poświęcić kilka sekund na obserwację etykiety przed odwróceniem butelki i zapoznaniem się z informacją z tyłu. Na tylniej etykiecie także możemy znaleźć wartościowe informacje o winie.
• Opis wina.Większość win posiada krótki opis najważniejszych cech wina (np. barwę, zapach etc.)
• Importer. Zgodnie z prawem Unii Europejskiej przywożone do naszego kraju wina muszą posiadać z tyłu butelki wydrukowaną nazwę i kontakt do producenta. Najlepiej unikać kupowania win, których importer jest nieznany gdyż nie wiadomo, kto będzie odpowiedzialny za trunek jeżeli np. okaże się, że wino jest zepsute.
• Temperatura konsumpcji. Niektórzy producenci dodają zalecenia odnośnie optymalnej temperatury spożywania win. Odnosi się to szczególnie do win białych.
• Dobór potraw. Na niektórych winach znajdziemy także sugestie odnośnie pasujących do nich potraw (patrz Wino i potrawy).
Bardzo polecamy poświęcenie kilku chwil na przeczytanie etykiety zanim nabędziemy wino, bo pozwoli to na zwiększenie szansy znalezienia takiego trunku, na jakim nam zależy.